{"id":9610,"date":"2023-05-07T08:30:00","date_gmt":"2023-05-07T01:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/?p=9610"},"modified":"2023-05-04T10:29:35","modified_gmt":"2023-05-04T03:29:35","slug":"computer-worms-la-gi-va-lam-the-nao-de-ngan-chan-chung","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/computer-worms-la-gi-va-lam-the-nao-de-ngan-chan-chung\/","title":{"rendered":"Computer Worms l\u00e0 g\u00ec v\u00e0 l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n ch\u00fang?"},"content":{"rendered":"\n<p>B\u1ea1n \u0111\u00e3 t\u1eebng nghe v\u1ec1 computer worms ch\u01b0a? Nh\u1eefng ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u0111\u1ed9c h\u1ea1i g\u00e2y ra h\u1ed7n lo\u1ea1n tr\u00ean m\u00e1y t\u00ednh c\u1ee7a b\u1ea1n v\u00e0 \u0111e d\u1ecda \u0111\u1ebfn d\u1eef li\u1ec7u c\u1ee7a b\u1ea1n. Trong th\u1ebf gi\u1edbi b\u1ea3o m\u1eadt th\u00f4ng tin, computer worms l\u00e0 m\u1ed9t m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda nghi\u00eam tr\u1ecdng. Ch\u00fang l\u00e0 ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i lan truy\u1ec1n qua m\u1ea1ng. Ch\u00fang l\u00e2y nhi\u1ec5m v\u00e0o m\u00e1y t\u00ednh v\u00e0 g\u00e2y t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u00e1c t\u1eadp tin v\u00e0 ph\u1ea7n m\u1ec1m. Computer worms \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra v\u00e0o \u0111\u1ea7u nh\u1eefng n\u0103m 1980. K\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00f3, ch\u00fang \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00f3a \u0111\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean ph\u1ee9c t\u1ea1p h\u01a1n v\u00e0 kh\u00f3 ph\u00e1t hi\u1ec7n h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb &#8220;worm&#8221; c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ee3i nh\u1edb \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u, nh\u01b0 k\u1eb9o d\u1ebbo, \u0111\u1ed9ng v\u1eadt kh\u00f4ng x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng, ho\u1eb7c ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i trong m\u00e1y t\u00ednh. Computer worms kh\u00f4ng c\u00f3 x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng v\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o c\u00e1c th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n gian l\u1eadn \u0111\u1ec3 l\u00e2y nhi\u1ec5m m\u00e1y ch\u1ee7. Ch\u00fang c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t ph\u00e1 ho\u1ea1i v\u00e0 \u0111\u00f2i h\u1ecfi s\u1ef1 xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng h\u01a1n. M\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng ti\u1ebfn b\u1ed9 trong c\u00f4ng ngh\u1ec7 b\u1ea3o m\u1eadt th\u00f4ng tin. Nh\u01b0ng computer worm v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u1edbn \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 doanh nghi\u1ec7p.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y, ch\u00fang ta s\u1ebd t\u00ecm hi\u1ec3u s\u00e2u v\u1ec1 computer worm, c\u00e1ch ch\u00fang ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, c\u00e1c lo\u1ea1i, v\u00ed d\u1ee5. Nh\u1eefng g\u00ec b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00ecnh kh\u1ecfi nh\u1eefng ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh nguy hi\u1ec3m n\u00e0y.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/download-4.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9616\" width=\"597\" height=\"246\" srcset=\"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/download-4.jpeg 350w, https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/download-4-300x123.jpeg 300w\" sizes=\"(max-width: 597px) 100vw, 597px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<div id=\"toc_container\" class=\"toc_white no_bullets\"><p class=\"toc_title\">M\u1ee5c l\u1ee5c<\/p><ul class=\"toc_list\"><li><a href=\"#Lich_su_cua_Computer_Worm\">L\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a Computer Worm<\/a><\/li><li><a href=\"#Computer_Worm_la_gi\">Computer Worm l\u00e0 g\u00ec?<\/a><\/li><li><a href=\"#Dac_diem_cua_Computer_Worm\">\u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Computer Worm<\/a><\/li><li><a href=\"#Vi_du_ve_Computer_Worms\">V\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 Computer Worms<\/a><\/li><li><a href=\"#Computer_Worms_co_lay_lan_khong\">Computer Worms c\u00f3 l\u00e2y lan kh\u00f4ng?<\/a><\/li><li><a href=\"#Chuc_nang_cua_Computer_Worms_la_gi\">Ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a Computer Worms l\u00e0 g\u00ec?<\/a><\/li><li><a href=\"#Computer_Worms_vs_Viruses\">Computer Worms vs. Viruses<\/a><\/li><li><a href=\"#Cac_loai_Computer_Worms\">C\u00e1c lo\u1ea1i Computer Worms<\/a><ul><li><a href=\"#Email_worms\">Email worms<\/a><\/li><li><a href=\"#File-sharing_worms\">File-sharing worms<\/a><\/li><li><a href=\"#Cryptoworms\">Cryptoworms<\/a><\/li><li><a href=\"#Internet_worms\">Internet worms<\/a><\/li><li><a href=\"#Instant_messaging_worms\">Instant messaging worms<\/a><\/li><\/ul><\/li><li><a href=\"#Phong_chong_computer_worms\">Ph\u00f2ng ch\u1ed1ng computer worms<\/a><\/li><li><a href=\"#Ket_luan\">K\u1ebft lu\u1eadn<\/a><\/li><\/ul><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span id=\"Lich_su_cua_Computer_Worm\">L\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a Computer Worm<\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>The Worm, c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Morris Worm, c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng th\u1ef1c t\u1ebf v\u00e0o n\u0103m 1988. \u0110\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra b\u1edfi Robert Morris, n\u00f3 khai th\u00e1c c\u00e1c l\u1ed7 h\u1ed5ng giao th\u1ee9c email. M\u1ee5c ti\u00eau l\u00e0 \u0111\u1ec3 n\u00e2ng cao nh\u1eadn th\u1ee9c v\u00e0 nh\u1ea5n m\u1ea1nh c\u00e1c \u0111i\u1ec3m y\u1ebfu c\u1ee7a m\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Morris worm l\u00e2y lan nhanh h\u01a1n d\u1ef1 ki\u1ebfn v\u00e0 l\u00e2y nhi\u1ec5m 6.000 trong t\u1ed5ng s\u1ed1 60.000 m\u00e1y t\u00ednh k\u1ebft n\u1ed1i internet trong v\u00f2ng 24 gi\u1edd. M\u1ed9t l\u1ed7i l\u1eadp tr\u00ecnh \u0111\u00e3 g\u00e2y ra ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh sao ch\u00e9p v\u00e0 khi\u1ebfn c\u00e1c m\u00e1y t\u00ednh b\u1ecb l\u00e2y nhi\u1ec5m tr\u1edf n\u00ean kh\u00f4ng s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong khi worm \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 ti\u1ebft l\u1ed9 c\u00e1c \u0111i\u1ec3m y\u1ebfu c\u1ee7a m\u1ea1ng v\u00e0 thu h\u00fat s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u00f4ng. N\u00f3 \u0111\u00e3 g\u00e2y ra thi\u1ec7t h\u1ea1i t\u00e0i ch\u00ednh \u0111\u00e1ng k\u1ec3. C\u01a1 quan Tr\u00e1ch nhi\u1ec7m T\u00e0i ch\u00ednh Ch\u00ednh ph\u1ee7 Hoa K\u1ef3 \u01b0\u1edbc t\u00ednh thi\u1ec7t h\u1ea1i l\u00ean \u0111\u1ebfn 10 tri\u1ec7u \u0111\u00f4 la.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Xem th\u00eam<\/strong>: <a href=\"https:\/\/idconline.vn\/blog\/gia-mao-chatgpt-de-chiem-doat-tai-khoan-hay-can-than.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong><em>Gi\u1ea3 m\u1ea1o ChatGPT \u0111\u1ec3 chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t t\u00e0i kho\u1ea3n &#8211; H\u00e3y c\u1ea9n th\u1eadn<\/em><\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span id=\"Computer_Worm_la_gi\">Computer Worm l\u00e0 g\u00ec?<\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e2y lan gi\u1eefa c\u00e1c m\u00e1y t\u00ednh m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n k\u00edch ho\u1ea1t b\u1edfi con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 computer worm. N\u00f3 th\u01b0\u1eddng lan truy\u1ec1n th\u00f4ng qua k\u1ebft n\u1ed1i m\u1ea1ng. N\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i Trojan horse nh\u01b0ng y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p l\u00e2y nhi\u1ec5m kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>Trojans s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c chi\u00eau \u0111\u00e1nh l\u1eeba v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt k\u1ef9 ngh\u1ec7 x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 thuy\u1ebft ph\u1ee5c c\u00e1 nh\u00e2n th\u1ef1c thi ch\u00fang. M\u1ed9t c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn ph\u1ed5 bi\u1ebfn l\u00e0 gi\u1ea3 m\u1ea1o ph\u1ea7n m\u1ec1m h\u1ee3p ph\u00e1p. Worms \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i Trojan v\u00ec ch\u00fang th\u01b0\u1eddng ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p k\u1ef9 thu\u1eadt x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 x\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/download-2-1.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9623\" width=\"475\" height=\"272\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"tw-target-text\"><span id=\"Dac_diem_cua_Computer_Worm\">\u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Computer Worm<\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Computer worm l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea1ng ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 nh\u00e2n b\u1ea3n v\u00e0 ph\u00e2n ph\u1ed1i qua m\u1ea1ng m\u00e1y t\u00ednh m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n s\u1ef1 can thi\u1ec7p c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng. Sau \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m ti\u00eau bi\u1ec3u c\u1ee7a computer worm:<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>Computer worm c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 sao ch\u00e9p v\u00e0 lan truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn c\u00e1c m\u00e1y t\u00ednh kh\u00e1c m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n s\u1ef1 can thi\u1ec7p c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng.<\/li>\n\n\n\n<li>Worms c\u00f3 th\u1ec3 lan truy\u1ec1n th\u00f4ng qua m\u1ea1ng m\u00e1y t\u00ednh b\u1eb1ng c\u00e1ch l\u1ee3i d\u1ee5ng c\u00e1c \u0111i\u1ec3m y\u1ebfu c\u1ee7a ph\u1ea7n m\u1ec1m m\u1ea1ng ho\u1eb7c s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p k\u1ef9 thu\u1eadt x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 l\u1eeba ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng t\u1ea3i xu\u1ed1ng v\u00e0 ch\u1ea1y worm.<\/li>\n\n\n\n<li>Worms c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ti\u00eau th\u1ee5 t\u00e0i nguy\u00ean h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3. Bao g\u1ed3m b\u1ed9 nh\u1edb v\u00e0 b\u0103ng th\u00f4ng, g\u00e2y ra s\u1ef1 ch\u1eadm tr\u1ec5 ho\u1eb7c \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc h\u01a1n l\u00e0 g\u00e2y ra s\u1ef1 c\u1ed1.<\/li>\n\n\n\n<li>Worms c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng g\u00e2y h\u1ea1i. Bao g\u1ed3m \u0111\u00e1nh c\u1eafp d\u1eef li\u1ec7u, x\u00f3a t\u1ec7p v\u00e0 kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng c\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng DDoS.<\/li>\n\n\n\n<li>M\u1ed9t s\u1ed1 worm c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea5u m\u00ecnh trong h\u1ec7 th\u1ed1ng b\u1ecb nhi\u1ec5m. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 l\u00e0m cho vi\u1ec7c ph\u00e1t hi\u1ec7n b\u1eb1ng bi\u1ec7n ph\u00e1p b\u1ea3o m\u1eadt v\u00e0 ph\u1ea7n m\u1ec1m ch\u1ed1ng virus tr\u1edf n\u00ean kh\u00f3 kh\u0103n.<\/li>\n\n\n\n<li>Worms c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ed1 g\u1eafng gi\u1eef l\u1ea1i tr\u00ean h\u1ec7 th\u1ed1ng b\u1ecb nhi\u1ec5m \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ed9c h\u1ea1i ngay c\u1ea3 sau khi nhi\u1ec5m ban \u0111\u1ea7u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i quy\u1ebft.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"650\" height=\"300\" src=\"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Computer-Worm-Definition.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9618\" srcset=\"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Computer-Worm-Definition.png 650w, https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Computer-Worm-Definition-300x138.png 300w\" sizes=\"(max-width: 650px) 100vw, 650px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"tw-target-text\"><span id=\"Vi_du_ve_Computer_Worms\">V\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 Computer Worms<\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Su\u1ed1t l\u1ecbch s\u1eed, m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u1ea1i worm \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3. N\u00f3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u1ed5ng thi\u1ec7t h\u1ea1i l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng t\u1ef7 \u0111\u00f4 la. Sau \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t danh s\u00e1ch ng\u1eafn g\u1ecdn c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u1ea1i worm \u0111\u00e1ng g\u1eddm nh\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>Morris Worm, c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Internet Worm. N\u00f3 thu h\u00fat s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng lo\u1ea1i worm s\u1edbm nh\u1ea5t lan truy\u1ec1n qua Internet. <\/li>\n\n\n\n<li>Bagle, m\u1ed9t lo\u1ea1i worm ph\u1ed5 bi\u1ebfn v\u1edbi nhi\u1ec1u bi\u1ebfn th\u1ec3. N\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn b\u1edfi c\u00e1c t\u00ean nh\u01b0 Beagle, Mitglieder v\u00e0 Lodeight. <\/li>\n\n\n\n<li>Blaster, m\u1ed9t lo\u1ea1i worm c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 MSBlast, Lovesan v\u00e0 Lovsan. N\u00f3 t\u1eadp trung v\u00e0o vi\u1ec7c t\u1ea5n c\u00f4ng c\u00e1c m\u00e1y t\u00ednh ch\u1ea1y tr\u00ean Windows. <\/li>\n\n\n\n<li>Lo\u1ea1i worm \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn nh\u01b0 Conficker ho\u1eb7c Downup, Downadup v\u00e0 Kido s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c l\u1ed7 h\u1ed5ng c\u1ee7a Windows \u0111\u1ec3 l\u00e2y nhi\u1ec5m v\u00e0 x\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o h\u00e0ng tri\u1ec7u m\u00e1y t\u00ednh \u1edf h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m qu\u1ed1c gia. <\/li>\n\n\n\n<li>Worm ILOVEYOU \u0111\u00e3 g\u00e2y ra thi\u1ec7t h\u1ea1i \u0111\u00e1ng k\u1ec3 cho h\u1ec7 th\u1ed1ng m\u00e1y t\u00ednh tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi. N\u00f3 l\u00e2y nhi\u1ec5m h\u00e0ng tri\u1ec7u thi\u1ebft b\u1ecb v\u00e0 g\u00e2y thi\u1ec7t h\u1ea1i h\u00e0ng t\u1ef7 \u0111\u00f4 la. <\/li>\n\n\n\n<li>Mydoom \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn l\u00e0 lo\u1ea1i worm g\u00e2y gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n giao ti\u1ebfp email. B\u1eb1ng c\u00e1ch truy\u1ec1n tin nh\u1eafn kh\u00f4ng mong mu\u1ed1n gi\u1eefa c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng m\u00e1y t\u00ednh.<\/li>\n\n\n\n<li>SQL Slammer worm \u0111\u00e3 g\u00e2y ra c\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng t\u1eeb ch\u1ed1i d\u1ecbch v\u1ee5 tr\u00ean m\u1ed9t s\u1ed1 m\u00e1y ch\u1ee7 Internet. Qua \u0111\u00f3 l\u00e0m ch\u1eadm l\u01b0u l\u01b0\u1ee3ng Internet.<\/li>\n\n\n\n<li>Storm Worm s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c chi\u00eau thu\u1eadt k\u1ef9 thu\u1eadt x\u00e3 h\u1ed9i b\u1eb1ng c\u00e1ch lan truy\u1ec1n c\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o sai \u0111\u1ec3 l\u00e2y nhi\u1ec5m c\u00e1c m\u00e1y t\u00ednh b\u1ecb x\u00e2m nh\u1eadp b\u1eb1ng botnet. <\/li>\n\n\n\n<li>C\u00e1c chuy\u00ean gia \u0111\u1eb7t gi\u1ea3 thuy\u1ebft r\u1eb1ng lo\u1ea1i worm Stuxnet \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n trong nhi\u1ec1u n\u0103m \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng m\u1ea1ng.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"398\" height=\"411\" src=\"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/b955fb4ffecf190b1d1726e1bd7e14d4.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9619\" srcset=\"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/b955fb4ffecf190b1d1726e1bd7e14d4.jpg 398w, https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/b955fb4ffecf190b1d1726e1bd7e14d4-291x300.jpg 291w\" sizes=\"(max-width: 398px) 100vw, 398px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"tw-target-text\"><span id=\"Computer_Worms_co_lay_lan_khong\">Computer Worms c\u00f3 l\u00e2y lan kh\u00f4ng?<\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>C\u00e1c email gian l\u1eadn, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 phishing, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9a c\u00e1c t\u1eadp tin \u0111\u00ednh k\u00e8m ho\u1eb7c li\u00ean k\u1ebft b\u1ecb h\u1ecfng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e2y nhi\u1ec5m cho ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c computer worm. Quan tr\u1ecdng l\u00e0 c\u1ea9n th\u1eadn v\u1edbi nh\u1eefng email n\u00e0y, v\u00ec ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n gi\u1ed1ng nh\u01b0 th\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>C\u00e1c n\u1ed7 l\u1ef1c l\u1eeba \u0111\u1ea3o nh\u1eafm m\u1ee5c ti\u00eau, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 spear-phishing. N\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 mang theo ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i c\u00f3 h\u1ea1i nh\u01b0 ransomware crypto worm. <\/li>\n\n\n\n<li>C\u00e1c computer worm c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1ef1 sao ch\u00e9p qua c\u00e1c m\u1ea1ng th\u00f4ng qua quy\u1ec1n truy c\u1eadp chung. <\/li>\n\n\n\n<li>C\u00e1c lo\u1ea1i worm c\u1ee5 th\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadp v\u00e0o h\u1ec7 th\u1ed1ng b\u1eb1ng c\u00e1ch khai th\u00e1c c\u00e1c \u0111i\u1ec3m y\u1ebfu trong ph\u1ea7n m\u1ec1m. <\/li>\n\n\n\n<li>M\u1ea1ng chia s\u1ebb t\u1eadp tin P2P c\u00f3 ti\u1ec1m n\u0103ng truy\u1ec1n b\u1ec7nh h\u1ea1i, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 worm. <\/li>\n\n\n\n<li>C\u00e1c lo\u1ea1i worm c\u1ee5 th\u1ec3 \u0111\u00e3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn c\u00e1c m\u1ea1ng x\u00e3 h\u1ed9i, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 MySpace. <\/li>\n\n\n\n<li>Ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i, bao g\u1ed3m c\u00e1c computer worm. N\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n qua tin nh\u1eafn v\u0103n b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c n\u1ec1n t\u1ea3ng nh\u1eafn tin t\u1ee9c th\u1eddi nh\u01b0 Internet Relay Chat (IRC). <\/li>\n\n\n\n<li>C\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb l\u01b0u tr\u1eef ngo\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb l\u00e2y nhi\u1ec5m b\u1edfi c\u00e1c computer worm. Bao g\u1ed3m USB v\u00e0 \u1ed5 \u0111\u0129a c\u1ee9ng b\u00ean ngo\u00e0i.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Xem th\u00eam<\/strong>: <a href=\"https:\/\/idconline.vn\/blog\/cach-su-dung-chatgpt-de-tao-ra-mot-ung-dung-ban-co-biet.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong><em>C\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng ChatGPT \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t \u1ee9ng d\u1ee5ng &#8211; B\u1ea1n c\u00f3 bi\u1ebft?<\/em><\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"tw-target-text\"><span id=\"Chuc_nang_cua_Computer_Worms_la_gi\">Ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a Computer Worms l\u00e0 g\u00ec?<\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Sau khi m\u1ed9t computer worm x\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o c\u00e1c ph\u00f2ng th\u1ee7 c\u1ee7a m\u1ed9t m\u00e1y t\u00ednh. N\u00f3 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng g\u00e2y h\u1ea1i kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>Tr\u00e1nh c\u00e0i \u0111\u1eb7t ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i b\u1ed5 sung nh\u01b0 ph\u1ea7n m\u1ec1m gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p ho\u1eb7c ph\u1ea7n m\u1ec1m chu\u1ed9c ti\u1ec1n. <\/li>\n\n\n\n<li>Ti\u00eau th\u1ee5 b\u0103ng th\u00f4ng. <\/li>\n\n\n\n<li>X\u00f3a c\u00e1c t\u1eadp tin. <\/li>\n\n\n\n<li>Qu\u00e1 t\u1ea3i m\u1ea1ng. <\/li>\n\n\n\n<li>\u0110\u00e1nh c\u1eafp d\u1eef li\u1ec7u. <\/li>\n\n\n\n<li>M\u1edf m\u1ed9t c\u1eeda sau. <\/li>\n\n\n\n<li>L\u00e0m ki\u1ec7t kh\u00f4ng gian \u1ed5 c\u1ee9ng.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"400\" height=\"260\" src=\"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Virus-Vs-Worms-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9622\" srcset=\"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Virus-Vs-Worms-1.jpg 400w, https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Virus-Vs-Worms-1-300x195.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span id=\"Computer_Worms_vs_Viruses\">Computer Worms vs. Viruses<\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i l\u00e0 ph\u1ea7n m\u1ec1m c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t g\u00e2y h\u1ea1i cho m\u00e1y t\u00ednh v\u00e0 m\u1ea1ng. Computer worm v\u00e0 virus l\u00e0 hai lo\u1ea1i ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i. Computer worm l\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh t\u1ef1 sao ch\u00e9p v\u00e0 l\u00e2y lan t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng qua m\u1ea1ng v\u00e0 internet. Ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 c\u00e0i \u0111\u1eb7t m\u1ed9t c\u1eeda sau. N\u00f3 cho ph\u00e9p tin t\u1eb7c truy c\u1eadp v\u00e0o h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u1ee7a n\u1ea1n nh\u00e2n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n s\u1ef1 cho ph\u00e9p c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p>Virus m\u00e1y t\u00ednh c\u0169ng sao ch\u00e9p ch\u00ednh n\u00f3 nh\u01b0ng y\u00eau c\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 l\u00e2y lan \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh ho\u1eb7c h\u1ec7 th\u1ed1ng kh\u00e1c. Ch\u00fang ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng nh\u1ea5p chu\u1ed9t v\u00e0o email b\u1ecb nhi\u1ec5m, t\u1ea3i xu\u1ed1ng, t\u1ec7p v\u00e0 trang web b\u1ecb nhi\u1ec5m. Kh\u00e1c v\u1edbi worm, virus ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c thi b\u1eb1ng tay b\u1edfi ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng tr\u01b0\u1edbc khi l\u00e2y lan. M\u1ed9t khi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u1edf n\u1ec1n. N\u00f3 g\u00e2y ra hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ch\u1eadm ch\u1ea1p trong m\u1ea1ng v\u00e0 c\u00e1c h\u1eadu qu\u1ea3 ti\u1ec1m \u1ea9n nh\u01b0 h\u1ecfng d\u1eef li\u1ec7u ho\u1eb7c m\u1ea5t danh t\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Xem th\u00eam<\/strong>: <a href=\"https:\/\/idconline.vn\/blog\/virus-may-tinh-la-gi-dinh-nghia-cac-loai-va-cach-chung-hoat-dong.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong><em>Virus m\u00e1y t\u00ednh l\u00e0 g\u00ec? \u0110\u1ecbnh ngh\u0129a, c\u00e1c lo\u1ea1i v\u00e0 c\u00e1ch ch\u00fang ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng<\/em><\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span id=\"Cac_loai_Computer_Worms\">C\u00e1c lo\u1ea1i Computer Worms<\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>T\u1ed3n t\u1ea1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u lo\u1ea1i Computer Worms \u0111\u1ed9c h\u1ea1i. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 li\u1ec7t k\u00ea ch\u00fang \u1edf d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"900\" height=\"500\" src=\"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Types-of-Computer-Worms.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9624\" srcset=\"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Types-of-Computer-Worms.jpg 900w, https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Types-of-Computer-Worms-300x167.jpg 300w, https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Types-of-Computer-Worms-768x427.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span id=\"Email_worms\">Email worms<\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Email worms l\u00e0 lo\u1ea1i worm lan truy\u1ec1n qua email, b\u1eb1ng c\u00e1ch g\u1eedi c\u00e1c tin nh\u1eafn ch\u1ee9a t\u1ec7p th\u1ef1c thi \u0111\u1ed9c h\u1ea1i. Khi t\u1ec7p \u0111\u00ednh k\u00e8m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf, worm s\u1ebd x\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn. Email worm th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eedi cho nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb danh s\u00e1ch li\u00ean l\u1ea1c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn l\u1ecdc \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng. \u0110\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng, email worm th\u01b0\u1eddng s\u1eed d\u1ee5ng k\u1ef9 thu\u1eadt l\u1eeba \u0111\u1ea3o v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt k\u1ef9 ngh\u1ec7 x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh l\u1eeba ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng m\u1edf t\u1ec7p \u0111\u00ednh k\u00e8m.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Xem th\u00eam<\/strong>: <em><strong><a href=\"https:\/\/idconline.vn\/blog\/cac-lo-hong-anh-huong-den-nhieu-he-dieu-hanh-qnap-2.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">C\u00e1c l\u1ed7 h\u1ed5ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u h\u1ec7 \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh QNAP<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span id=\"File-sharing_worms\">File-sharing worms<\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Worm chia s\u1ebb c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng nh\u00e2n b\u1ea3n ch\u00ednh m\u00ecnh trong c\u00e1c th\u01b0 m\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c chia s\u1ebb v\u00e0 l\u00e2y lan th\u00f4ng qua c\u00e1c m\u1ea1ng chia s\u1ebb t\u1ec7p ngang h\u00e0ng. Kh\u00f4ng hi\u1ebfm ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1o ra worm gi\u1ea5u nh\u1eefng ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u0111\u1ed9c h\u1ea1i n\u00e0y d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng c\u00e1c t\u1ec7p \u0111a ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Stuxnet worm computer bao g\u1ed3m hai th\u00e0nh ph\u1ea7n. M\u1ed9t l\u00e0 worm l\u00e2y lan malware th\u00f4ng qua c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb USB b\u1ecb nhi\u1ec5m. \u0110\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng, c\u00e1c worm email th\u01b0\u1eddng s\u1eed d\u1ee5ng k\u1ef9 thu\u1eadt l\u1eeba \u0111\u1ea3o v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt k\u1ef9 ngh\u1ec7 x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 l\u1eeba ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng m\u1edf t\u1ec7p \u0111\u00ednh k\u00e8m. N\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c mong \u0111\u1ee3i l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng worm computer n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u1ea5t trong l\u1ecbch s\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c worm chia s\u1ebb t\u1ec7p \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1eafm v\u00e0o m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng c\u00f4ng nghi\u1ec7p nh\u01b0 c\u00e1c d\u1ecbch v\u1ee5 cung c\u1ea5p \u0111i\u1ec7n, d\u1ecbch v\u1ee5 cung c\u1ea5p n\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 m\u00e1y x\u1eed l\u00fd n\u01b0\u1edbc th\u1ea3i.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"728\" height=\"380\" src=\"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/happy-worm.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9625\" srcset=\"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/happy-worm.jpg 728w, https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/happy-worm-300x157.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 728px) 100vw, 728px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span id=\"Cryptoworms\">Cryptoworms<\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>C\u00e1c lo\u1ea1i worm m\u00e3 h\u00f3a (Cryptoworms) ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u1eb1ng c\u00e1ch m\u00e3 h\u00f3a d\u1eef li\u1ec7u tr\u00ean h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u1ee7a n\u1ea1n nh\u00e2n, v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng b\u1edfi c\u00e1c k\u1ebb th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1ea5n c\u00f4ng ransomware. Trong \u0111\u00f3 h\u1ecd y\u00eau c\u1ea7u n\u1ea1n nh\u00e2n thanh to\u00e1n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ch\u00eca kh\u00f3a gi\u1ea3i m\u00e3 \u0111\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i c\u00e1c t\u1ec7p tin.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span id=\"Internet_worms\">Internet worms<\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng lo\u1ea1i computer worms nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng nh\u1eafm v\u00e0o c\u00e1c trang web ph\u1ed5 bi\u1ebfn v\u1edbi c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p b\u1ea3o m\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u1ee7. Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p nhi\u1ec5m tr\u00f9ng th\u00e0nh c\u00f4ng trang web, ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e2y nhi\u1ec5m v\u00e0o b\u1ea5t k\u1ef3 m\u00e1y t\u00ednh n\u00e0o truy c\u1eadp v\u00e0o trang \u0111\u00f3. Internet worms c\u00f3 th\u1ec3 lan truy\u1ec1n sang c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb kh\u00e1c k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi m\u00e1y t\u00ednh b\u1ecb nhi\u1ec5m qua k\u1ebft n\u1ed1i internet v\u00e0 m\u1ea1ng ri\u00eang.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Xem th\u00eam<\/strong>: <a href=\"https:\/\/idconline.vn\/blog\/giai-quyet-typeerror-python-doi-tuong-giong-byte-khong-phai-str.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><em><strong>Gi\u1ea3i quy\u1ebft TypeError Python: a byte-like object is required, not &#8216;str&#8217;<\/strong><\/em><\/a><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span id=\"Instant_messaging_worms\">Instant messaging worms<\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Instant messaging worms gi\u1ed1ng nh\u01b0 email worms v\u00ec ch\u00fang l\u00e2y nhi\u1ec5m qua t\u1eadp tin \u0111\u00ednh k\u00e8m ho\u1eb7c li\u00ean k\u1ebft v\u00e0 nhi\u1ec5m v\u00e0o danh s\u00e1ch li\u00ean l\u1ea1c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng. Nh\u01b0ng ch\u00fang xu\u1ea5t hi\u1ec7n th\u00f4ng qua tin nh\u1eafn t\u1ee9c th\u1eddi tr\u00ean d\u1ecbch v\u1ee5 tr\u00f2 chuy\u1ec7n thay v\u00ec qua email.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u1ebfu worm ch\u01b0a c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i nh\u00e2n b\u1ea3n tr\u00ean thi\u1ebft b\u1ecb. Ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng c\u00f3 th\u1ec3 c\u00e2n nh\u1eafc thay \u0111\u1ed5i m\u1eadt kh\u1ea9u tr\u00ean t\u00e0i kho\u1ea3n d\u1ecbch v\u1ee5 tr\u00f2 chuy\u1ec7n l\u00e0m bi\u1ec7n ph\u00e1p ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 l\u00e2y lan ti\u1ebfp theo.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/images-1-1.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9626\" width=\"502\" height=\"251\" srcset=\"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/images-1-1.jpeg 318w, https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/images-1-1-300x150.jpeg 300w\" sizes=\"(max-width: 502px) 100vw, 502px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span id=\"Phong_chong_computer_worms\">Ph\u00f2ng ch\u1ed1ng computer worms<\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Khi nh\u1eadn t\u1ec7p \u0111\u00ednh k\u00e8m ho\u1eb7c li\u00ean k\u1ebft qua email, c\u1ea7n th\u1eadn tr\u1ecdng. N\u1ebfu ch\u00fang t\u1eeb m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi g\u1eedi kh\u00f4ng quen bi\u1ebft th\u00ec n\u00ean tr\u00e1nh m\u1edf ch\u00fang. Ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 l\u1eeba \u0111\u1ea3o ho\u1eb7c ch\u1ee9a ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i. \u0110\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o t\u00ednh h\u1ee3p l\u1ec7, h\u00e3y qu\u00e9t email ho\u1eb7c t\u1ec7p tin b\u1eb1ng ph\u1ea7n m\u1ec1m di\u1ec7t virus tr\u01b0\u1edbc khi m\u1edf.<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>Kh\u00f4ng n\u00ean nh\u1ea5p v\u00e0o qu\u1ea3ng c\u00e1o b\u1eadt l\u00ean khi l\u01b0\u1edbt web v\u00ec ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9a ph\u1ea7n m\u1ec1m qu\u1ea3ng c\u00e1o \u0111\u1ed9c h\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e2y nhi\u1ec5m v\u00e0o c\u00e1c trang web v\u00e0 thi\u1ebft b\u1ecb h\u1ee3p ph\u00e1p. M\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 ph\u1ea7n m\u1ec1m qu\u1ea3ng c\u00e1o th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng l\u00e0 qu\u1ea3ng c\u00e1o tuy\u00ean b\u1ed1 gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng ho\u1eb7c virus tr\u00ean m\u00e1y t\u00ednh ho\u1eb7c thi\u1ebft b\u1ecb.<\/li>\n\n\n\n<li>Khi t\u1ea3i t\u1ec7p t\u1eeb c\u00e1c n\u1ec1n t\u1ea3ng ngang h\u00e0ng (P2P). N\u00ean c\u1ea9n th\u1eadn v\u00e0 tr\u00e1nh t\u1ea3i xu\u1ed1ng t\u1eeb c\u00e1c ngu\u1ed3n kh\u00f4ng r\u00f5. Tuy nhi\u00ean, n\u1ebfu c\u1ea7n s\u1eed d\u1ee5ng torrenting, n\u00ean s\u1eed d\u1ee5ng VPN.<\/li>\n\n\n\n<li>N\u00ean th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean c\u1eadp nh\u1eadt ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ec3 lo\u1ea1i b\u1ecf c\u00e1c l\u1ed7 h\u1ed5ng ti\u1ec1m \u1ea9n. Vi\u1ec7c k\u00edch ho\u1ea1t c\u1eadp nh\u1eadt t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng, n\u1ebfu c\u00f3, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c khuy\u1ebfn kh\u00edch.<\/li>\n\n\n\n<li>N\u00ean th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean thay \u0111\u1ed5i m\u1eadt kh\u1ea9u v\u00e0 tr\u00e1nh s\u1eed d\u1ee5ng th\u00f4ng tin \u0111\u0103ng nh\u1eadp m\u1eb7c \u0111\u1ecbnh. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 cho c\u1ea5u h\u00ecnh b\u1ed9 \u0111\u1ecbnh tuy\u1ebfn (router) \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 l\u00e2y nhi\u1ec5m t\u1eeb worm. C\u00f3 s\u1eb5n b\u00e0i ki\u1ec3m tra s\u1ee9c m\u1ea1nh m\u1eadt kh\u1ea9u v\u00e0 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn \u0111\u1ec3 t\u1ea1o m\u1eadt kh\u1ea9u m\u1ea1nh h\u01a1n.<\/li>\n\n\n\n<li>N\u00ean m\u00e3 h\u00f3a c\u00e1c t\u1ec7p tin quan tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 d\u1eef li\u1ec7u nh\u1ea1y c\u1ea3m tr\u00ean c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb v\u00e0 ng\u0103n ch\u1eb7n m\u1ea5t m\u00e1t trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p b\u1ecb nhi\u1ec5m ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"990\" height=\"720\" src=\"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/AdobeStock_50207009-990x720.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9627\" srcset=\"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/AdobeStock_50207009-990x720.jpg 990w, https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/AdobeStock_50207009-300x218.jpg 300w, https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/AdobeStock_50207009-768x559.jpg 768w, https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/AdobeStock_50207009.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 990px) 100vw, 990px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Xem th\u00eam<\/strong>: <a href=\"https:\/\/idconline.vn\/blog\/6-dieu-chatgpt-khong-the-lam-va-20-thu-khac-tu-choi-thuc-hien.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong><em>6 \u0111i\u1ec1u ChatGPT kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m v\u00e0 20 th\u1ee9 kh\u00e1c t\u1eeb ch\u1ed1i th\u1ef1c hi\u1ec7n<\/em><\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"tw-target-text\"><span id=\"Ket_luan\">K\u1ebft lu\u1eadn<\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Computer worms l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng lo\u1ea1i ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i (ho\u1eb7c malware) th\u00fa v\u1ecb h\u01a1n, m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u00e0 b\u1edfi v\u00ec ch\u00fang kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ea1i cho m\u00e1y t\u00ednh. Tuy nhi\u00ean, worm v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n lo\u1ea1i l\u00e0 malware v\u00ec b\u1ea5t k\u1ef3 x\u00e2m nh\u1eadp n\u00e0o v\u00e0o m\u00e1y t\u00ednh \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y h\u1ea1i trong t\u01b0\u01a1ng lai. Worm kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1edbi virus m\u00e1y t\u00ednh, lo\u1ea1i malware ph\u1ed5 bi\u1ebfn nh\u1ea5t, b\u1edfi v\u00ec ch\u00fang t\u1ef1 sao ch\u00e9p. <\/p>\n\n\n\n<p>N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n t\u1ea3i cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t t\u00e1n b\u1edfi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0111\u00f3. M\u1ee5c \u0111\u00edch duy nh\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ed9t worm l\u00e0 lan truy\u1ec1n sang nhi\u1ec1u m\u00e1y t\u00ednh nh\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 m\u00e0 kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a ch\u00fang, kh\u00e1c v\u1edbi mong mu\u1ed1n c\u1ee7a virus l\u00e0 g\u00e2y h\u1ea1i cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00f3 ti\u1ebfp x\u00fac.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u1ebfu b\u1ea1n \u0111ang t\u00ecm ki\u1ebfm m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u00e1c tri\u1ec3n khai c\u00e1c gi\u1ea3i ph\u00e1p c\u00f4ng ngh\u1ec7 cho doanh nghi\u1ec7p c\u1ee7a b\u1ea1n, h\u00e3y \u0111\u1ebfn v\u1edbi <strong><em><a href=\"http:\/\/idconline.vn\">IDC Online<\/a><\/em><\/strong>. IDC Online cung c\u1ea5p c\u00e1c gi\u1ea3i ph\u00e1p c\u00f4ng ngh\u1ec7 th\u00f4ng tin v\u00e0 \u0111\u00e1m m\u00e2y cho doanh nghi\u1ec7p. Bao g\u1ed3m c\u1ea3 c\u00e1c gi\u1ea3i ph\u00e1p tr\u1ef1c quan h\u00f3a d\u1eef li\u1ec7u v\u00e0 c\u00e1c gi\u1ea3i ph\u00e1p kh\u00e1c. V\u1edbi \u0111\u1ed9i ng\u0169 chuy\u00ean gia gi\u00e0u kinh nghi\u1ec7m, IDC Online \u0111em l\u1ea1i cho b\u1ea1n nh\u1eefng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m tuy\u1ec7t v\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00e3y truy c\u1eadp v\u00e0o trang web <a href=\"https:\/\/idconline.vn\/\">https:\/\/idconline.vn\/<\/a> c\u1ee7a IDC Online \u0111\u1ec3 bi\u1ebft th\u00eam th\u00f4ng tin chi ti\u1ebft. Ho\u1eb7c n\u1ebfu b\u1ea1n c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 g\u00ec c\u1ea7n gi\u1ea3i \u0111\u00e1p h\u00e3y li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi ch\u00fang t\u00f4i qua <strong>hotline<\/strong>: 19006452. IDC Online lu\u00f4n \u1edf \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh c\u00f9ng b\u1ea1n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u1ea1n \u0111\u00e3 t\u1eebng nghe v\u1ec1 computer worms ch\u01b0a? Nh\u1eefng ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u0111\u1ed9c h\u1ea1i g\u00e2y ra h\u1ed7n lo\u1ea1n tr\u00ean m\u00e1y t\u00ednh c\u1ee7a b\u1ea1n v\u00e0 \u0111e d\u1ecda \u0111\u1ebfn d\u1eef li\u1ec7u c\u1ee7a b\u1ea1n. Trong th\u1ebf gi\u1edbi b\u1ea3o m\u1eadt th\u00f4ng tin, computer worms l\u00e0 m\u1ed9t m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda nghi\u00eam tr\u1ecdng. Ch\u00fang l\u00e0 ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i lan truy\u1ec1n qua [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":9623,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2920,14],"tags":[2957,2981,21,37,3105,33,41,2980,3106,28,3104],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v20.10 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Computer Worms l\u00e0 g\u00ec v\u00e0 l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n ch\u00fang?<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"B\u1ea1n \u0111\u00e3 t\u1eebng nghe v\u1ec1 computer worms ch\u01b0a? Nh\u1eefng ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u0111\u1ed9c h\u1ea1i n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra h\u1ed7n lo\u1ea1n tr\u00ean h\u1ec7 th\u1ed1ng m\u00e1y t\u00ednh c\u1ee7a b\u1ea1n v\u00e0 \u0111e d\u1ecda...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/idconline.vn\/blog\/computer-worms-la-gi-va-lam-the-nao-de-ngan-chan-chung\/\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u0110\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1edfi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"IDC Online Content\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"\u01af\u1edbc t\u00ednh th\u1eddi gian \u0111\u1ecdc\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"17 ph\u00fat\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Computer Worms l\u00e0 g\u00ec v\u00e0 l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n ch\u00fang?","description":"B\u1ea1n \u0111\u00e3 t\u1eebng nghe v\u1ec1 computer worms ch\u01b0a? Nh\u1eefng ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u0111\u1ed9c h\u1ea1i n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra h\u1ed7n lo\u1ea1n tr\u00ean h\u1ec7 th\u1ed1ng m\u00e1y t\u00ednh c\u1ee7a b\u1ea1n v\u00e0 \u0111e d\u1ecda...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/computer-worms-la-gi-va-lam-the-nao-de-ngan-chan-chung\/","twitter_misc":{"\u0110\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1edfi":"IDC Online Content","\u01af\u1edbc t\u00ednh th\u1eddi gian \u0111\u1ecdc":"17 ph\u00fat"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/computer-worms-la-gi-va-lam-the-nao-de-ngan-chan-chung\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/computer-worms-la-gi-va-lam-the-nao-de-ngan-chan-chung\/"},"author":{"name":"IDC Online Content","@id":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/#\/schema\/person\/4290d375b961d9868a8b97493666504f"},"headline":"Computer Worms l\u00e0 g\u00ec v\u00e0 l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n ch\u00fang?","datePublished":"2023-05-07T01:30:00+00:00","dateModified":"2023-05-04T03:29:35+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/computer-worms-la-gi-va-lam-the-nao-de-ngan-chan-chung\/"},"wordCount":4521,"publisher":{"@id":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/#organization"},"keywords":["an to\u00e0n h\u1ec7 th\u1ed1ng","b\u1ea3o m\u1eadt d\u1eef li\u1ec7u","cloud server","cloud vps","computer worm","m\u00e1y ch\u1ee7 cloud","thu\u00ea server vps","virus","Viruses","vps server","worm"],"articleSection":["c\u00e1c m\u1eb9o v\u00e0 th\u1ee7 thu\u1eadt","H\u01b0\u1edbng d\u1eabn"],"inLanguage":"vi"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/computer-worms-la-gi-va-lam-the-nao-de-ngan-chan-chung\/","url":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/computer-worms-la-gi-va-lam-the-nao-de-ngan-chan-chung\/","name":"Computer Worms l\u00e0 g\u00ec v\u00e0 l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n ch\u00fang?","isPartOf":{"@id":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/#website"},"datePublished":"2023-05-07T01:30:00+00:00","dateModified":"2023-05-04T03:29:35+00:00","description":"B\u1ea1n \u0111\u00e3 t\u1eebng nghe v\u1ec1 computer worms ch\u01b0a? Nh\u1eefng ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u0111\u1ed9c h\u1ea1i n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra h\u1ed7n lo\u1ea1n tr\u00ean h\u1ec7 th\u1ed1ng m\u00e1y t\u00ednh c\u1ee7a b\u1ea1n v\u00e0 \u0111e d\u1ecda...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/computer-worms-la-gi-va-lam-the-nao-de-ngan-chan-chung\/#breadcrumb"},"inLanguage":"vi","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/idconline.vn\/blog\/computer-worms-la-gi-va-lam-the-nao-de-ngan-chan-chung\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/computer-worms-la-gi-va-lam-the-nao-de-ngan-chan-chung\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Trang ch\u1ee7","item":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Computer Worms l\u00e0 g\u00ec v\u00e0 l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n ch\u00fang?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/#website","url":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/","name":"IDC Online","description":"D\u1ecbch v\u1ee5 M\u00e1y ch\u1ee7, Cloud, VPS, Web Hosting chuy\u00ean nghi\u1ec7p","publisher":{"@id":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"vi"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/#organization","name":"IDC ONLINE","url":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi","@id":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/idc_cloud24-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/idc_cloud24-1.jpg","width":1200,"height":899,"caption":"IDC ONLINE"},"image":{"@id":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/idconlinevn"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/#\/schema\/person\/4290d375b961d9868a8b97493666504f","name":"IDC Online Content","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi","@id":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7ab8d9a7604be7adae4cae204aa5267f?s=96&r=r","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7ab8d9a7604be7adae4cae204aa5267f?s=96&r=r","caption":"IDC Online Content"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9610"}],"collection":[{"href":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9610"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9610\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9742,"href":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9610\/revisions\/9742"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9623"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9610"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9610"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/idconline.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9610"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}